
PLT #411 Jan Karski (Część 2): Misja przez okupowaną Europę i ucieczka z Gestapo
14/01/2026 | 41 mins.
To drugi odcinek z cyklu o człowieku, którego uważam za najbardziej fascynującego bohatera II wojny światowej.Jan Karski – kurier Polskiego Państwa Podziemnego, świadek Holocaustu, człowiek, który w trakcie okupacji wielokrotnie przedostał się na Zachód i rozmawiał z Rooseveltem.W poprzednim odcinku poznałeś historię jego zuchwałego przechytrzenia NKWD, by uniknąć nieznanego losu oficerów i w efekcie egzekucji w Katyniu. Zakończyłem na jego skoku z pędzącego pociągu. Dziś opowiem Ci, co stało się po tym jak nasz bohater uciekł z tego niemieckiego transportu jeńców wojennych w okolicach Kielc.W tym odcinku: → Dowiesz się, jak zwykły człowiek staje się kurierem tajnego państwa→ Poznasz metodę zapamiętywania, która pozwalała przenosić setki stron dokumentów w głowie → I zrozumiesz, dlaczego czasem jedynym wyjściem z piekła jest… wybór śmierciSłuchaj teraz i przekonaj się, dlaczego historia Jana Karskiego zmieni Twoje myślenie o sile człowieka.Wesprzyj mój podcast przez postawienie mi kawy → suppi.pl/lepiejteraz Zostań Mecenasem odcinka→ patronite.pl/podcastlepiejterazŹRÓDŁA:Autobiografie i wspomnienia:„Story of a Secret State” – Jan Karski (1944, Houghton Mifflin; wznowienie Georgetown University Press, 2013) – pierwsza autobiografia, pisana podczas wojny„Tajne Państwo” – Jan Karski (1999, Wydawnictwo Znak) – polska wersja rozszerzona i poprawiona przez autora„Emisariusz Witold” – Stanisław M. Jankowski (1991, Nowy Jork) – biografia oparta na wywiadach z KarskimWspomnienia Zbigniewa Rysia – „Wspomnienia kuriera” (2013)Wspomnienia Zofii Rysiówny – „Z przeżyć okupacyjnych”, Rocznik Sądecki, tom 9, Nowy Sącz, 1968Wywiady i nagrania (dostępne online):Wywiad Claude’a Lanzmanna z Karskim (1978) – pełna transkrypcja w Mediatece Muzeum Historii Polski (mediateka.muzhp.pl) oraz w kolekcji USHMMPrzemówienie na Międzynarodowej Konferencji Wyzwolicieli, październik 1981Wywiad dla Yad Vashem (1979) – YouTube: „Jan Karski – Interview at Yad Vashem”Biografie:„Karski: How One Man Tried to Stop the Holocaust” – E. Thomas Wood & Stanisław M. Jankowski (1994, John Wiley & Sons)„Emisariusz Karski” – Maciej Kozłowski (biografia polska)„Jan Karski. Jedno życie” – Waldemar PiaseckiŹródła instytucjonalne:US Holocaust Memorial Museum – encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/jan-karskiPolscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata – sprawiedliwi.org.pl/en/stories-of-rescue/story-jan-karski-according-latest-researchGoogle Arts & Culture / Muzeum Historii Polski – wystawa „Jan Karski: Humanity’s Hero”Jan Karski Educational Foundation – jankarski.netArchiwum Georgetown UniversityWarsaw Institute – warsawinstitute.org/jan-karski-emissary-free-worldPolskie źródła regionalne:Twojsacz.pl – „28 lipca 1940: Akcja Szpital”Wojennysacz.pl – projekt historyczny „Wojenny Nowy Sącz”Sączopedia – lokalna encyklopedia historyczna

PLT #410 Jan Karski (Część 1): Geniusz, który oszukał NKWD
07/01/2026 | 38 mins.
To pierwszy odcinek z cyklu o człowieku, którego uważam za najbardziej fascynującego bohatera II wojny światowej.Jan Karski – kurier Polskiego Państwa Podziemnego, świadek Holocaustu, człowiek, który w trakcie okupacji wielokrotnie przedostał się na Zachód i rozmawiał z Rooseveltem.Ale zanim stał się legendą, musiał przetrwać.W tym odcinku poznasz historię jednej z najbardziej zuchwałych ucieczek II wojny światowej.Odkryjesz technikę, która pozwoliła młodemu oficerowi i dyplomacie oszukać NKWD.I zrozumiesz, jak podejmować decyzje, gdy stawką jest życie.Ten odcinek jest dla Ciebie, jeśli:→ Interesujesz się historią Polski i II wojną światową→ Szukasz prawdziwych przykładów odwagi i sprytu w ekstremalnych sytuacjach→ Chcesz poznać praktyczne lekcje od ludzi, którzy przetrwali najgorszeSłuchaj teraz i przekonaj się, dlaczego historia Jana Karskiego zmieni Twoje myślenie o sile człowieka.Wesprzyj mój podcast: Będę wdzięczny za postawienie mi kawy → suppi.pl/lepiejteraz Zostań Mecenasem odcinka→ patronite.pl/podcastlepiejterazŹRÓDŁA:„Story of a Secret State” – Jan Karski (1944, Houghton Mifflin) – pierwsza autobiografia„Jan Karski. Jedno życie” – Waldemar Piasecki (2017, Insignis Media)„Tajne Państwo” – Jan Karski (1999, Wydawnictwo Znak) – polska wersja rozszerzona„Emisariusz” – Maciej Kozłowski (2010, Świat Książki) – biografia„Karski: How One Man Tried to Stop the Holocaust” – E. Thomas Wood & Stanisław M. Jankowski (1994, John Wiley & Sons)Wywiady i Nagrania (dostępne online):Wywiad Claude’a Lanzmanna z Karskim (1978) – fragmenty w filmie „Shoah”, pełne nagranie w Steven Spielberg Jewish Film ArchiveWywiad dla Yad Vashem (1979) – YouTube: „Jan Karski – Interview at Yad Vashem”Wywiad dla BBC (1984) – BBC ArchivesWywiad dla Radia Wolna Europa (1954) – Archiwum RWE onlineDokumenty Archiwalne:Archiwum IPN – teczka BU 0259/531 (zeznania świadków)Instytut Polski w Londynie – raporty kurierskie Karskiego 1940-1943Holocaust Encyclopedia USHMM – sekcja o Janie KarskimGoogle Arts & Culture – „Jan Karski: Humanity’s Hero” (wystawa online)Filmy Dokumentalne (YouTube):„Karski i władcy ludzkości” – Claude Lanzmann (1985)„Remember This: The Lesson of Jan Karski” – reż. Derek Goldman (2022)

PLT #409 „Spowiedź” Tołstoja: Człowiek, Który Miał Wszystko i Chował Przed Sobą Sznur
31/12/2025 | 33 mins.
Hrabia. Pisarz-legenda. Majątek. 13 dzieci. Sława w całej Europie.I każdego wieczora chowa przed sobą sznur.Ten odcinek NIE jest o literaturze.Jest o momencie, gdy osiągasz wszystko, o czym marzyłeś — i nagle zadajesz sobie pytanie: – „Po co to wszystko?” Oparty na „Spowiedzi” Tołstoja — najbardziej brutalnej autobiografii kryzysu egzystencjalnego, jaką kiedykolwiek napisano. Dla każdego, kto czuje, że sukces nie dał mu szczęścia.ŹRÓDŁA:Lew Tołstoj, „Spowiedź” (Исповедь, 1879-1882), tłum. Jacek BaszkiewiczWiktor Szkłowski, „Lew Tołstoj”, W.A.B., 2008Antoni Semczuk, „Lew Tołstoj”, Wiedza Powszechna, 1987Paweł Basiński, „Lew Tołstoj. Ucieczka z raju”, Wydawnictwo MarginesyZofia Tołstoj, „Pamiętniki”, PWNBędę wdzięczny za postawienie mi kawy → suppi.pl/lepiejteraz Zostań Mecenasem odcinka→ patronite.pl/podcastlepiejteraz

PLT #408 Lekcja życia najważniejszego bohatera „Władcy Pierścieni” (nie Frodo!)
24/12/2025 | 36 mins.
Odkryj, który bohater powieści "Władca Pierścieni" okazał się ważniejszy niż Frodo, Aragorn czy Gandalf. Ta historia to lekcja o: Samoświadomości i akceptacji własnych granicOdrzuceniu toksycznych ambicjiSzczęściu w pracy własnych rąkPorównaniu z „Kandydem” Woltera, które pokazuje, że ta mądrość przenika wieki.Posłuchaj, jak fikcja fantasy uczy prawdziwego życia w XXI wiekuWesprzyj mój podcast: Będę wdzięczny za postawienie mi kawy → suppi.pl/lepiejteraz Zostań Mecenasem odcinka→ patronite.pl/podcastlepiejterazŹRÓDŁA CYTATÓW I MATERIAŁÓWDzieła J.R.R. Tolkiena:• J.R.R. Tolkien, „Powrót Króla” (The Return of the King), 1955 – Księga VI, Rozdział 1: „Wieża Cirith Ungol” – główne cytaty o kuszeniu Sama – Księga VI, Rozdział 2: „Kraina Cienia” – cytat o gwiazdach nad Mordorem – Księga VI, Rozdział 9: „Szare Przystanie” – słowa Froda do Sama, ostatnie zdanie trylogii• J.R.R. Tolkien, „Dwie Wieże” (The Two Towers), 1954 – Księga IV, Rozdział 5 – słowa Faramira o ogrodnikachListy J.R.R. Tolkiena:• „The Letters of J.R.R. Tolkien”, red. Humphrey Carpenter, 1981 – List 131 do Miltona Waldmana (1951) – o Samie jako „głównym bohaterze” (the chief hero), o moralności historii – List 246 do Eileen Elgar (1963) – o charakterze Sama GamgeeInne źródła:• Voltaire, „Kandyd, czyli Optymizm” (Candide, ou l’Optimisme), 1759 – Zakończenie: „Il faut cultiver notre jardin”

PLT #407 Jak audiobook „Władca Pierścieni” zmieni sposób, w jaki patrzysz na własne życie?
17/12/2025 | 51 mins.
O 3 nad ranem usłyszałem w audiobooku zdanie, które sprawiło, że musiałem wstać z łóżka i je zapisać.Pewnie słyszałeś, że fantasy to „eskapizm”. Tolkien miał na to genialną odpowiedź, która otworzyła mi oczy na filozofię życia ukrytą we „Władcy Pierścieni”.Odkryjesz: Dlaczego audiobook daje ci coś, czego film nie może Czym Pierścień naprawdę nas kusi (nie złem) 3 funkcje fantasy, które odmienią Twoje myślenie Kto naprawdę uratuje świat, jeśli potężni nie mogą tego uczynić Wesprzyj podcast: Będę wdzięczny za postawienie mi kawy → suppi.pl/lepiejteraz Zostań Mecenasem odcinka→ patronite.pl/podcastlepiejterazŹRÓDŁA CYTATÓW I MATERIAŁÓWDzieła J.R.R. Tolkiena:• J.R.R. Tolkien, „Drużyna Pierścienia” (The Fellowship of the Ring),1954 – Prolog – Księga I, Rozdziały 1, 2, 6 – Księga II, Rozdział 7• J.R.R. Tolkien, „Dwie Wieże” (The Two Towers),1954 – Księga III, Rozdział 4 – Księga IV• J.R.R. Tolkien, „Powrót Króla” (The Return of the King), 1955 – Księga VI, Rozdział 1: „Wieża Cirith Ungol”• J.R.R. Tolkien, „O baśniach” (On Fairy-Stories), esej, 1947Listy J.R.R. Tolkiena:• „The Letters of J.R.R. Tolkien”, red. Humphrey Carpenter, 1981 – List 89 – o eukatastrofie i Zmartwychwstaniu – List 131 do Miltona Waldmana (1951) – o strukturze i znaczeniu utworu – List 184 – o naturze zła i Pierścienia



Podcast Lepiej Teraz